ค้างค่างวดรถกี่งวดถึงโดนยึด เงื่อนไขบอกเลิกสัญญาและหนังสือบอกกล่าว

หลายคนที่เริ่มค้างค่างวดรถมักกังวลว่าอีกกี่งวดรถจะโดนยึด และไฟแนนซ์ต้องทำอะไรก่อน คำตอบขึ้นอยู่กับว่าสัญญาของคุณอยู่ภายใต้กฎหมายฉบับใด กฎทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดไว้ที่การผิดนัดสองคราวติดกัน แต่สัญญาเช่าซื้อรถที่บุคคลธรรมดาทำกับผู้ประกอบธุรกิจเพื่อใช้ส่วนตัวถูกควบคุมด้วยประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาของ สคบ. ซึ่งกำหนดว่าต้องผิดนัดสามงวดติดกัน และไฟแนนซ์ต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้เวลาชำระอย่างน้อย 30 วันก่อนจึงจะบอกเลิกสัญญาได้ หน้านี้อธิบายเงื่อนไขจากตัวบทกฎหมาย พร้อมไทม์ไลน์ตั้งแต่ผิดนัดงวดแรกจนถึงวันที่ไฟแนนซ์มีสิทธิยึดรถ

กำลังค้างค่างวดและเพิ่งได้รับหนังสือจากไฟแนนซ์? โทร 02-114-7674 หรือแอด LINE @thanadee.law เพื่อนัดปรึกษาทนายคดีเช่าซื้อรถ เป็นรายกรณี (ปรึกษาเบื้องต้นไม่มีค่าใช้จ่าย)

ค้างค่างวดรถกี่งวดถึงโดนยึด?

สำหรับสัญญาเช่าซื้อรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ที่ทำกับผู้ประกอบธุรกิจเพื่อใช้ส่วนตัว ไฟแนนซ์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้เมื่อผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่างวดสามงวดติดต่อกัน และไฟแนนซ์ได้มีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระค่างวดที่ค้างภายในเวลาอย่างน้อย 30 วันนับแต่วันที่ผู้เช่าซื้อได้รับหนังสือแล้วผู้เช่าซื้อยังไม่ชำระ ตามประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาฯ พ.ศ. 2565 ข้อ 5 (4) การยึดรถจึงเกิดขึ้นได้หลังบอกเลิกสัญญาโดยชอบแล้วเท่านั้น

คำว่า “โดนยึด” ในภาษาพูด ในทางกฎหมายคือการที่ผู้ให้เช่าซื้อกลับเข้าครอบครองรถซึ่งยังเป็นกรรมสิทธิ์ของตนหลังจากสัญญาเช่าซื้อเลิกกันแล้ว ดังนั้นคำถามที่ถูกต้องกว่า “กี่งวดโดนยึด” คือ “กี่งวดไฟแนนซ์จึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญา” เพราะถ้าสัญญายังไม่เลิก สิทธิกลับเข้าครอบครองรถก็ยังไม่เกิด เงื่อนไขนี้มีสองชั้น คือจำนวนงวดที่ผิดนัด และการบอกกล่าวเป็นหนังสือพร้อมระยะเวลาให้แก้ไข ขาดชั้นใดชั้นหนึ่งการบอกเลิกสัญญาอาจมีปัญหาได้ ส่วนเรื่องที่ว่าเมื่อรถถูกยึดไปแล้วต้องทำอย่างไร มีหน้าแยกไว้ที่ รถโดนยึด ทำอย่างไร

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574 กำหนดไว้กี่งวด?

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574 บัญญัติว่า ในกรณีผิดนัดไม่ใช้เงินสองคราวติด ๆ กัน หรือกระทำผิดสัญญาในข้อที่เป็นส่วนสำคัญ เจ้าของทรัพย์สินจะบอกเลิกสัญญาเสียก็ได้ และชอบที่จะกลับเข้าครองทรัพย์สินนั้น นี่คือกฎทั่วไปของสัญญาเช่าซื้อทุกประเภท แต่สำหรับเช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์ที่เป็นธุรกิจควบคุมสัญญา ประกาศของ สคบ. กำหนดให้ต้องผิดนัดสามงวดติดกันซึ่งคุ้มครองผู้เช่าซื้อมากกว่า

มาตรา 572 ให้นิยามเช่าซื้อว่าเป็นสัญญาที่เจ้าของเอาทรัพย์สินออกให้เช่าและให้คำมั่นว่าจะขายหรือให้ทรัพย์สินนั้นตกเป็นสิทธิแก่ผู้เช่าเมื่อผู้เช่าได้ใช้เงินครบตามจำนวนคราวที่ตกลง และสัญญาเช่าซื้อต้องทำเป็นหนังสือมิฉะนั้นเป็นโมฆะ ส่วนมาตรา 573 ให้สิทธิผู้เช่าบอกเลิกสัญญาเมื่อใดก็ได้ด้วยการส่งมอบทรัพย์สินคืนแก่เจ้าของโดยเสียค่าใช้จ่ายของตนเอง มาตรา 574 ยังมีวรรคสองว่า หากการผิดนัดเป็นงวดสุดท้าย เจ้าของจะริบเงินและกลับเข้าครองทรัพย์สินได้ต่อเมื่อระยะเวลาใช้เงินได้พ้นกำหนดไปอีกงวดหนึ่ง

ประเด็น	ป.พ.พ. มาตรา 574 (กฎทั่วไป)	ประกาศ สคบ. พ.ศ. 2565 ข้อ 5 (4)
จำนวนงวดที่ผิดนัด	สองคราวติด ๆ กัน หรือผิดสัญญาข้อที่เป็นส่วนสำคัญ	สามงวดติด ๆ กัน
ต้องมีหนังสือบอกกล่าวก่อนไหม	ตัวบทไม่ได้กำหนดระยะเวลาบอกกล่าวไว้	ต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระภายในอย่างน้อย 30 วันนับแต่วันได้รับหนังสือ
ใช้กับใคร	สัญญาเช่าซื้อทั่วไปทุกประเภท	ผู้ประกอบธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์/รถจักรยานยนต์กับบุคคลธรรมดาเพื่อใช้ส่วนตัว
ผลเมื่อบอกเลิก	ริบเงินที่ชำระมาแล้ว และกลับเข้าครองทรัพย์สิน	กลับเข้าครอบครองรถ แล้วต้องทำตามขั้นตอนก่อนขายทอดตลาดตามข้อ 5 (4) ก.–ง.

ทำไมถึงมีสองมาตรฐาน? เพราะประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาออกโดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 35 ทวิ ซึ่งให้อำนาจกำหนดข้อสัญญาที่ธุรกิจควบคุมสัญญาต้องใช้และห้ามใช้ ข้อความในสัญญาเช่าซื้อรถที่ไฟแนนซ์ทำกับผู้บริโภคจึงต้องเป็นไปตามประกาศนี้ ถ้าสัญญาของคุณเป็นการเช่าซื้อในนามนิติบุคคล หรือนำรถไปใช้รับจ้างขนส่งเพื่อการค้า ประกาศฉบับนี้จะไม่ครอบคลุม และอาจต้องกลับไปดูตัวสัญญาประกอบมาตรา 574

ประกาศ สคบ. พ.ศ. 2565 ใช้กับสัญญาแบบไหน และเริ่มใช้เมื่อไหร่?

ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2565 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 12 ตุลาคม 2565 และมีผลใช้บังคับเมื่อพ้น 90 วัน คือวันที่ 10 มกราคม 2566 ใช้กับสัญญาที่ผู้ประกอบธุรกิจทำกับบุคคลธรรมดาเพื่อใช้รถส่วนตัวเท่านั้น สัญญาที่ทำก่อนวันดังกล่าวยังคงอยู่ภายใต้ประกาศฉบับ พ.ศ. 2561 ตามข้อ 7 ของประกาศ

คำว่า “รถยนต์” ในประกาศหมายถึงรถยนต์นั่งส่วนบุคคลหรือรถยนต์บรรทุกส่วนบุคคลที่ใช้เป็นการส่วนตัว ไม่นำไปใช้ขนส่งเพื่อการค้าหรือธุรกิจของตนเองหรือเพื่อสินจ้าง ส่วน “รถจักรยานยนต์” รวมถึงรถที่มีพ่วงข้างและรถจักรยานติดเครื่องยนต์ที่ใช้ส่วนตัวเช่นกัน ดังนั้นก่อนจะนับงวด ควรตรวจสองอย่างจากสัญญาก่อน คือวันที่ทำสัญญา (ก่อนหรือหลัง 10 มกราคม 2566) และวัตถุประสงค์การใช้รถ ทั้งสองอย่างนี้กำหนดว่ากฎชุดไหนจะใช้กับคุณ นอกจากนี้ประกาศข้อ 5 (11) ยังบังคับให้ข้อสัญญาที่ให้สิทธิไฟแนนซ์บอกเลิกสัญญาต้องพิมพ์ด้วยตัวอักษรสีแดง ตัวดำ หรือตัวเอนที่เห็นเด่นชัดกว่าข้อความทั่วไป จึงหาได้ไม่ยากในสัญญาของคุณ

“ผิดนัดสามงวดติดกัน” นับอย่างไร จ่ายบ้างไม่จ่ายบ้างนับไหม?

ตัวบทใช้คำว่า “ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อรายงวดสามงวดติด ๆ กัน” หมายถึงงวดที่ค้างต้องต่อเนื่องกันสามงวดโดยไม่มีการชำระคั่น หากค้างงวดหนึ่ง จ่ายงวดถัดไป แล้วค้างอีก การผิดนัดจะไม่ต่อเนื่องและยังไม่เข้าเงื่อนไขบอกเลิกสัญญาตามข้อนี้ อย่างไรก็ตามการชำระบางส่วนของงวด และการที่ไฟแนนซ์นำเงินค่างวดไปหักเป็นค่าปรับก่อน มีกฎเฉพาะที่ต้องดูประกอบ

จุดที่คนมักพลาดคือเรื่องการหักเงิน ประกาศข้อ 5 (3) กำหนดว่า ถ้าไฟแนนซ์ต้องการนำเงินค่างวดที่ผู้เช่าซื้อชำระในงวดต่อมาไปหักเป็นค่าใช้จ่ายที่เรียกเก็บได้ ค่าธรรมเนียมทวงถามหนี้ หรือเบี้ยปรับผิดนัด ไฟแนนซ์ต้องแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้เช่าซื้อทราบก่อน หากไม่มีหนังสือ ไฟแนนซ์ไม่มีสิทธินำเงินงวดนั้นไปหัก และจะถือว่าผู้เช่าซื้อผิดนัดงวดที่ชำระเต็มจำนวนนั้นไม่ได้ และเมื่อหักแล้วต้องมีหนังสือแจ้งให้นำเงินส่วนที่ขาดมาชำระภายใน 20 วันนับแต่ได้รับหนังสือ ถ้าไม่ชำระจึงถือว่าผิดนัดเฉพาะส่วนที่ขาดนั้น ดังนั้นหากคุณจ่ายค่างวดครบทุกเดือนแต่ระบบของไฟแนนซ์แสดงว่า “ค้าง” เพราะถูกหักเป็นค่าปรับโดยไม่เคยได้รับหนังสือแจ้ง ประเด็นนี้ควรเก็บหลักฐานไว้ให้ครบ

ส่วนคำถามว่างวดที่ค้างในสัญญาเดิมก่อน 10 มกราคม 2566 นับตามกฎเดียวกันหรือไม่ ประกาศฉบับ พ.ศ. 2561 ใช้ถ้อยคำเรื่องสามงวดติดกันและระยะเวลาอย่างน้อย 30 วันเหมือนกัน ตามสรุปสาระสำคัญของสำนักกฎหมาย สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา แต่รายละเอียดปลีกย่อยเช่นระยะเวลาชำระส่วนที่ขาดหลังถูกหักเงินเป็น 15 วันไม่ใช่ 20 วัน

หนังสือบอกกล่าวต้องส่งอย่างไร และให้เวลากี่วัน?

หนังสือบอกกล่าวให้ชำระค่างวดที่ค้างต้องให้เวลาผู้เช่าซื้ออย่างน้อย 30 วันนับแต่วันที่ผู้เช่าซื้อได้รับหนังสือ ไม่ใช่นับจากวันที่ไฟแนนซ์ส่ง ตามประกาศข้อ 5 (8) ไฟแนนซ์ต้องส่งคำบอกกล่าวเป็นหนังสือทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปยังที่อยู่ที่ระบุในสัญญา หรือที่อยู่ที่ผู้เช่าซื้อแจ้งเปลี่ยนเป็นหนังสือครั้งหลังสุด จะส่งทางอีเมลได้เฉพาะเมื่อผู้เช่าซื้อแจ้งความประสงค์เป็นหนังสือไว้ การโทรทวงหรือส่งข้อความในแอปจึงไม่ใช่หนังสือบอกกล่าวตามประกาศ

สิ่งที่ผู้เช่าซื้อควรทำเมื่อได้รับหนังสือคือเก็บซองไปรษณีย์และใบตอบรับไว้ด้วย เพราะวันที่ได้รับคือจุดเริ่มนับ 30 วัน จดวันที่รับไว้ที่ตัวหนังสือ และอ่านว่าหนังสือฉบับนั้นเป็น “หนังสือบอกกล่าวให้ชำระ” หรือ “หนังสือบอกเลิกสัญญา” ซึ่งเป็นคนละขั้นตอน ปกติไฟแนนซ์จะส่งหนังสือบอกกล่าวก่อน เมื่อพ้นกำหนดแล้วจึงบอกเลิกสัญญาและติดตามรถ บางบริษัทอาจรวมข้อความทั้งสองไว้ในฉบับเดียวโดยระบุว่าหากไม่ชำระภายในกำหนดให้ถือว่าบอกเลิกสัญญา รูปแบบเช่นนี้ใช้ได้หรือไม่ในสัญญาของคุณเป็นเรื่องที่ต้องดูถ้อยคำจริง หากประเด็นเรื่องหนังสือบอกกล่าวกลายเป็นข้อพิพาทในศาล จะเป็นส่วนหนึ่งของคดีแพ่งประเภทคดีผู้บริโภค ไม่ใช่คดีอาญา การค้างค่างวดโดยลำพังไม่ใช่ความผิดอาญา

ประกาศยังกำหนดเรื่องผู้ค้ำประกันไว้ในคำเตือนแนบท้ายสัญญาค้ำประกันว่า เมื่อผู้เช่าซื้อผิดนัด ผู้ให้เช่าซื้อต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังผู้ค้ำประกันภายใน 60 วันนับแต่วันที่ผู้เช่าซื้อผิดนัด และจะเรียกให้ผู้ค้ำประกันชำระหนี้ก่อนหนังสือบอกกล่าวไปถึงไม่ได้ ดังนั้นคนที่ค้ำประกันให้ญาติหรือคนในครอบครัวมักจะได้รับจดหมายจากไฟแนนซ์ในช่วงเวลาใกล้เคียงกับผู้เช่าซื้อ

ไม่ได้รับหนังสือบอกกล่าว ไฟแนนซ์บอกเลิกสัญญาได้ไหม?

ตามประกาศข้อ 5 (4) การบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อกรณีผิดนัดค่างวดต้องผ่านสองเงื่อนไขพร้อมกัน คือผิดนัดสามงวดติดกัน และมีหนังสือบอกกล่าวให้เวลาอย่างน้อย 30 วันแล้วผู้เช่าซื้อละเลยไม่ปฏิบัติตาม หากไฟแนนซ์ไม่เคยส่งหนังสือ ส่งไปที่อยู่ที่ไม่ใช่ที่อยู่ตามสัญญา หรือให้เวลาน้อยกว่า 30 วัน การบอกเลิกสัญญาอาจไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของประกาศ ซึ่งเป็นประเด็นที่ยกขึ้นต่อสู้ได้ แต่ผลทางกฎหมายแต่ละกรณีต้องดูจากข้อเท็จจริง

ข้อสังเกตคือประกาศกำหนดให้ส่งไปยัง “ที่อยู่ที่ระบุในสัญญา” หรือที่แจ้งเปลี่ยนเป็นหนังสือครั้งหลังสุด ดังนั้นถ้าคุณย้ายบ้านแล้วไม่ได้แจ้งไฟแนนซ์เป็นหนังสือ หนังสือที่ส่งไปที่อยู่เดิมก็เป็นการส่งตามที่ประกาศกำหนด การ “ไม่ได้รับ” เพราะไม่ได้แจ้งย้ายจึงต่างจากการที่ไฟแนนซ์ไม่ได้ส่งเลย ผู้เช่าซื้อควรขอสำเนาหนังสือและหลักฐานการส่งจากไฟแนนซ์เพื่อตรวจสอบวันที่ ที่อยู่ปลายทาง และระยะเวลาที่ให้ในหนังสือ ข้อมูลเหล่านี้คือสิ่งที่ทนายจะใช้ประเมินว่าการบอกเลิกสัญญาชอบหรือไม่

ไทม์ไลน์จากผิดนัดงวดแรกถึงวันยึดรถใช้เวลานานแค่ไหน?

เมื่อนำเงื่อนไขของประกาศมาเรียงเป็นลำดับเวลา ผู้เช่าซื้อที่ผิดนัดต่อเนื่องจะมีเวลาอย่างน้อยสามงวดบวกอีก 30 วันนับแต่ได้รับหนังสือบอกกล่าว ก่อนที่ไฟแนนซ์จะมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและกลับเข้าครอบครองรถ สำหรับค่างวดรายเดือนจึงมักอยู่ในช่วงประมาณสี่เดือนขึ้นไปนับแต่งวดแรกที่ค้าง ตัวเลขนี้เป็นการคำนวณจากเงื่อนไขขั้นต่ำ ไฟแนนซ์แต่ละแห่งอาจส่งหนังสือช้าหรือเร็วกว่านั้น

ลำดับ	เหตุการณ์	สิ่งที่กฎหมายกำหนด	ที่มา
1	ค้างค่างวดงวดที่ 1	เริ่มคิดเบี้ยปรับได้ไม่เกินร้อยละ 5 ต่อปีของยอดที่ผิดนัด และอาจมีค่าทวงถามตามกฎหมายทวงถามหนี้	ประกาศ 2565 ข้อ 6 (2), ข้อ 5 (1) จ.
2	ค้างงวดที่ 2 ติดกัน	ยังไม่ครบเงื่อนไขบอกเลิกสัญญาตามประกาศ	ประกาศ 2565 ข้อ 5 (4)
3	ค้างงวดที่ 3 ติดกัน	ครบเงื่อนไขจำนวนงวด ไฟแนนซ์มีสิทธิส่งหนังสือบอกกล่าว	ประกาศ 2565 ข้อ 5 (4)
4	ไฟแนนซ์ส่งหนังสือบอกกล่าว	ส่งไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปที่อยู่ตามสัญญา ให้เวลาอย่างน้อย 30 วันนับแต่วันได้รับ	ประกาศ 2565 ข้อ 5 (4), (8)
5	ครบ 30 วันแล้วยังไม่ชำระ	ไฟแนนซ์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อ	ประกาศ 2565 ข้อ 5 (4)
6	บอกเลิกสัญญาแล้ว	ไฟแนนซ์กลับเข้าครอบครองรถได้ และต้องแจ้งเป็นหนังสือก่อนขายทอดตลาดตามขั้นตอนที่กำหนด	ประกาศ 2565 ข้อ 5 (4) ก.–ง.

ข้อสังเกตจากตารางคือ ไฟแนนซ์ “มีสิทธิ” บอกเลิกสัญญาเมื่อครบเงื่อนไข ไม่ได้แปลว่าสัญญาเลิกเองโดยอัตโนมัติ และการชำระค่างวดที่ค้างทั้งหมดภายในกำหนด 30 วันจะทำให้เงื่อนไข “ละเลยไม่ปฏิบัติตามหนังสือบอกกล่าว” ไม่เกิดขึ้น ส่วนสิ่งที่เกิดหลังจากขั้นที่ 6 ทั้งสิทธิซื้อรถคืน การขายทอดตลาด และหนี้ที่อาจเหลืออยู่ ไม่อยู่ในขอบเขตของหน้านี้ อ่านต่อได้ที่ ขั้นตอนหลังรถโดนยึด และ ค่าส่วนต่างหลังรถโดนยึด

ค้างค่างวดแล้วต้องเสียเบี้ยปรับและค่าทวงถามเท่าไหร่?

สำหรับสัญญาภายใต้ประกาศ พ.ศ. 2565 ไฟแนนซ์คิดเบี้ยปรับกรณีผิดนัดชำระค่างวดได้ไม่เกินร้อยละ 5 ต่อปี โดยคำนวณจากยอดเงินที่ผิดนัดชำระเท่านั้น ตามข้อ 6 (2) ซึ่งห้ามใช้ข้อสัญญาที่คิดเกินกว่านี้ ส่วนค่าธรรมเนียมทวงถามหนี้ต้องเป็นไปตามอัตราที่คณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้ประกาศกำหนด และต้องระบุวิธีคำนวณไว้ในเอกสารแนบท้ายสัญญา โดยไม่รวมค่าติดตามเอารถกลับคืน

รายการ	ประกาศ พ.ศ. 2561 (สัญญาก่อน 10 ม.ค. 2566)	ประกาศ พ.ศ. 2565 (สัญญาตั้งแต่ 10 ม.ค. 2566)
จำนวนงวดผิดนัดก่อนบอกเลิกสัญญา	สามงวดติด ๆ กัน	สามงวดติด ๆ กัน
ระยะเวลาในหนังสือบอกกล่าว	อย่างน้อย 30 วันนับแต่ได้รับหนังสือ	อย่างน้อย 30 วันนับแต่ได้รับหนังสือ
เพดานเบี้ยปรับผิดนัดค่างวด	อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงต่อปีบวกร้อยละ 3 แต่ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี	ไม่เกินร้อยละ 5 ต่อปี จากยอดที่ผิดนัด
แจ้งก่อนนำค่างวดไปหักเป็นค่าปรับ/ค่าทวงถาม	แจ้งเป็นหนังสือก่อน 7 วัน	แจ้งเป็นหนังสือก่อน 7 วัน
เวลาชำระส่วนที่ขาดหลังถูกหัก	15 วันนับแต่ได้รับหนังสือ	20 วันนับแต่ได้รับหนังสือ
เพดานดอกเบี้ยเช่าซื้อ	ไม่ได้กำหนดเพดาน	รถใหม่ไม่เกินร้อยละ 10 รถใช้แล้วไม่เกินร้อยละ 15 รถจักรยานยนต์ไม่เกินร้อยละ 23 ต่อปี (แบบลดต้นลดดอก)
วิธีส่งหนังสือบอกกล่าว	ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ หรืออีเมลถ้าผู้เช่าซื้อแจ้งเป็นหนังสือ	ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ หรืออีเมลถ้าผู้เช่าซื้อแจ้งเป็นหนังสือ

ส่วนค่าทวงถามหนี้ สคบ. ชี้แจงในคำถาม-คำตอบประกอบประกาศว่า ผิดนัดหนึ่งงวดเรียกเก็บได้ไม่เกิน 50 บาทต่อรอบการทวงถาม ผิดนัดสองงวดขึ้นไปไม่เกิน 100 บาทต่อรอบ และกรณีลงพื้นที่ติดตามเรียกเพิ่มได้ไม่เกิน 400 บาทต่อรอบ ตามประกาศของคณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้ ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าทวงถามค่างวด ไม่ใช่ค่าติดตามยึดรถ ซึ่งประกาศแยกออกจากกันชัดเจน หากใบแจ้งหนี้ของคุณมีรายการค่าปรับหรือค่าทวงถามที่สูงกว่านี้มาก ควรเก็บใบแจ้งหนี้ไว้เพื่อให้ทนายตรวจสอบ

สัญญาที่ทำก่อน 10 มกราคม 2566 ต่างกันอย่างไร?

สัญญาเช่าซื้อรถที่ทำก่อนวันที่ 10 มกราคม 2566 ยังคงใช้บังคับตามประกาศฉบับ พ.ศ. 2561 ต่อไปจนสิ้นสุดสัญญา ตามข้อ 7 ของประกาศ พ.ศ. 2565 และคำชี้แจงของ สคบ. ในประเด็นจำนวนงวดที่ผิดนัดและระยะเวลาในหนังสือบอกกล่าว ทั้งสองฉบับกำหนดเหมือนกันคือสามงวดติดกันและอย่างน้อย 30 วัน แต่ต่างกันที่เพดานเบี้ยปรับ ส่วนลดปิดบัญชี และรายละเอียดขั้นตอนหลังกลับเข้าครอบครองรถ

ประกาศ พ.ศ. 2561 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2561 มีผลใช้บังคับตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2561 หากสัญญาของคุณทำก่อนวันนั้นอีก จะอยู่ภายใต้ประกาศฉบับ พ.ศ. 2555 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งหน้านี้ไม่ได้เปิดตัวบทตรวจสอบ วิธีตรวจง่ายที่สุดคือดูวันที่ในหน้าแรกของสัญญาเช่าซื้อ และดูว่าแบบสัญญาอ้างถึงประกาศฉบับใด ถ้าสัญญาสูญหาย ผู้เช่าซื้อขอสำเนาจากไฟแนนซ์ได้ เพราะเป็นเอกสารที่คุณเป็นคู่สัญญา

จ่ายค่างวดที่ค้างภายใน 30 วันแล้ว สัญญายังถูกบอกเลิกได้ไหม?

ตามถ้อยคำในข้อ 5 (4) สิทธิบอกเลิกสัญญาเกิดขึ้นเมื่อผู้เช่าซื้อ “ละเลยเสียไม่ปฏิบัติตามหนังสือบอกกล่าว” ดังนั้นหากผู้เช่าซื้อชำระค่างวดที่ค้างตามที่ระบุในหนังสือภายในระยะเวลาที่กำหนด เงื่อนไขข้อนี้ย่อมไม่ครบ ไฟแนนซ์จึงไม่อาจอ้างการผิดนัดชุดนั้นมาบอกเลิกสัญญาได้ แต่หากชำระไม่ครบตามยอดในหนังสือ หรือชำระหลังพ้นกำหนด ผลจะต่างออกไปและต้องดูข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

เรื่องที่ควรระวังคือยอดที่ต้องชำระตามหนังสือบอกกล่าวมักรวมค่างวดที่ค้าง เบี้ยปรับ และค่าทวงถาม การจ่ายเฉพาะค่างวดโดยไม่จ่ายค่าปรับอาจถูกไฟแนนซ์นำเงินไปหักเป็นค่าปรับก่อนแล้วถือว่าค่างวดยังขาด ซึ่งประกาศข้อ 5 (3) กำหนดให้ต้องแจ้งเป็นหนังสือก่อนดังที่อธิบายไว้ข้างต้น เมื่อชำระแล้วควรขอหลักฐานการรับชำระที่ระบุว่าเป็นค่างวดใด และขอหนังสือยืนยันสถานะสัญญาว่ากลับมาเป็นปกติ หากไฟแนนซ์ยังส่งคนมาติดตามรถหลังจากนั้น หลักฐานชุดนี้จะเป็นสิ่งที่ทนายใช้โต้แย้ง

ค้างค่างวดอยู่ตอนนี้ ควรรู้อะไรบ้างก่อนโดนยึด?

ประกาศ พ.ศ. 2565 ให้สิทธิผู้เช่าซื้อที่ยังไม่ถูกบอกเลิกสัญญาไว้สามเรื่องหลัก คือสิทธิได้รับหนังสือบอกกล่าวและเวลาอย่างน้อย 30 วัน สิทธิขอเปลี่ยนสัญญาเช่าซื้อโดยไฟแนนซ์คิดค่าใช้จ่ายได้ไม่เกิน 2,500 บาท ตามข้อ 5 (1) ฉ. และสิทธิปิดบัญชีในคราวเดียวโดยได้ส่วนลดดอกเบี้ยตามข้อ 5 (9) ส่วนทางเลือกที่เหมาะกับแต่ละคนต้องประเมินจากสัญญาและตัวเลขจริง

ส่วนลดปิดบัญชีตามข้อ 5 (9) แบ่งเป็นสามขั้น คือผ่อนมาแล้วไม่เกินหนึ่งในสามของงวดตามสัญญาได้ส่วนลดไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ของดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนด ผ่อนมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งในสามแต่ไม่เกินสองในสามได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 และผ่อนมาแล้วเกินสองในสามได้ส่วนลดดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนดทั้งหมด ตัวเลขนี้ใช้กับสัญญาที่ทำตั้งแต่ 10 มกราคม 2566 ส่วนสัญญาเดิมภายใต้ประกาศ พ.ศ. 2561 กำหนดส่วนลดไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนด

สิ่งที่ควรเก็บไว้ตั้งแต่ตอนนี้คือสัญญาเช่าซื้อพร้อมตารางแสดงภาระหนี้แนบท้าย หลักฐานการชำระทุกงวด หนังสือทุกฉบับที่ได้รับจากไฟแนนซ์พร้อมซองและวันที่รับ และบันทึกการติดต่อ เอกสารเหล่านี้ใช้ทั้งในการเจรจาและในกรณีที่เรื่องไปถึงศาล ทนายของเราให้คำปรึกษาเบื้องต้นเรื่องเช่าซื้อรถโดยดูจากเอกสารชุดนี้ ติดต่อได้ที่หน้า ทนายคดีเช่าซื้อรถ และหากภาระหนี้เกี่ยวพันกับทรัพย์สินของผู้เสียชีวิต เช่น รถที่ผ่อนอยู่ในชื่อผู้ตาย ให้ดูเพิ่มที่หน้า คดีมรดก

คำถามที่พบบ่อยเรื่องค้างค่างวดรถ

ค้างค่างวดรถ 1 งวด โดนยึดได้ไหม?

ตามประกาศ สคบ. พ.ศ. 2565 ข้อ 5 (4) ไฟแนนซ์จะมีสิทธิบอกเลิกสัญญาเมื่อผิดนัดสามงวดติดกันและได้ส่งหนังสือบอกกล่าวให้เวลาอย่างน้อย 30 วันแล้ว การค้างเพียงงวดเดียวจึงยังไม่ครบเงื่อนไข แต่อาจถูกคิดเบี้ยปรับไม่เกินร้อยละ 5 ต่อปีของยอดที่ผิดนัดและค่าทวงถามตามที่กฎหมายกำหนด

ค้างค่างวด 2 งวด ไฟแนนซ์บอกเลิกสัญญาได้ไหม?

สำหรับสัญญาเช่าซื้อรถที่อยู่ภายใต้ประกาศ สคบ. ยังไม่ครบเงื่อนไขสามงวดติดกัน แม้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 574 จะพูดถึงสองคราวติดกัน แต่สัญญาที่เป็นธุรกิจควบคุมสัญญาต้องใช้ข้อสัญญาตามประกาศซึ่งกำหนดไว้ที่สามงวด

ค้างสามงวดแล้ว ไฟแนนซ์ยึดรถได้ทันทีไหม?

ไม่ได้ทันที เพราะประกาศกำหนดให้ต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระภายในเวลาอย่างน้อย 30 วันนับแต่วันที่ผู้เช่าซื้อได้รับหนังสือก่อน เมื่อพ้นกำหนดแล้วผู้เช่าซื้อยังไม่ชำระ ไฟแนนซ์จึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและกลับเข้าครอบครองรถ

หนังสือบอกกล่าวส่งทางไลน์หรือโทรศัพท์ได้ไหม?

ประกาศข้อ 5 (8) กำหนดให้ส่งคำบอกกล่าวเป็นหนังสือทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปยังที่อยู่ตามสัญญา หรือทางอีเมลเฉพาะกรณีที่ผู้เช่าซื้อแจ้งความประสงค์เป็นหนังสือ การโทรทวงหรือส่งข้อความจึงไม่ใช่หนังสือบอกกล่าวตามประกาศ

ค้างค่างวดรถแล้วติดคุกไหม?

การค้างค่างวดเป็นการผิดสัญญาทางแพ่ง ไม่ใช่ความผิดอาญา ข้อพิพาทที่เกิดขึ้นจะเป็นคดีแพ่งประเภทคดีผู้บริโภค ส่วนกรณีที่มีการนำรถไปจำนำ ขาย หรือทำให้รถสูญหายโดยเจตนา เป็นคนละประเด็นและอาจมีความรับผิดอื่นตามมา

ย้ายบ้านแล้วไม่ได้รับหนังสือ ถือว่าไฟแนนซ์ส่งถูกต้องไหม?

ประกาศกำหนดให้ส่งไปยังที่อยู่ที่ระบุในสัญญาหรือที่อยู่ที่ผู้เช่าซื้อแจ้งเปลี่ยนเป็นหนังสือครั้งหลังสุด หากไม่เคยแจ้งย้ายเป็นหนังสือ การส่งไปที่อยู่เดิมเป็นการส่งตามที่ประกาศกำหนด ผู้เช่าซื้อจึงควรแจ้งเปลี่ยนที่อยู่เป็นหนังสือทุกครั้ง

สัญญาเช่าซื้อรถที่ทำปี 2564 ใช้กฎ 3 งวด 30 วันไหม?

สัญญาที่ทำระหว่าง 1 กรกฎาคม 2561 ถึงก่อน 10 มกราคม 2566 อยู่ภายใต้ประกาศ พ.ศ. 2561 ซึ่งกำหนดเรื่องผิดนัดสามงวดติดกันและหนังสือบอกกล่าวอย่างน้อย 30 วันไว้เช่นเดียวกัน แต่เพดานเบี้ยปรับและส่วนลดปิดบัญชีต่างจากฉบับ พ.ศ. 2565

ผู้ค้ำประกันจะรู้เรื่องค้างค่างวดเมื่อไหร่?

ตามคำเตือนสำหรับผู้ค้ำประกันแนบท้ายประกาศ เมื่อผู้เช่าซื้อผิดนัด ผู้ให้เช่าซื้อต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังผู้ค้ำประกันภายใน 60 วันนับแต่วันที่ผิดนัด และจะเรียกให้ผู้ค้ำประกันชำระหนี้ก่อนหนังสือไปถึงไม่ได้

แหล่งอ้างอิง: ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2565 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนพิเศษ 245 ง, 12 ตุลาคม 2565) และคำถาม-คำตอบประกอบประกาศ จาก ocpb.go.th · สรุปสาระสำคัญประกาศฉบับ พ.ศ. 2561 โดยสำนักกฎหมาย สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา (senate.go.th) · ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 572–574

ข้อจำกัดความรับผิด: เนื้อหาในหน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมาย ไม่ใช่การให้คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะราย ผลทางกฎหมายในแต่ละกรณีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง ถ้อยคำในสัญญา และวันที่ทำสัญญา โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจดำเนินการใด ๆ · เขียน/ตรวจสอบโดย [ชื่อทนาย] ใบอนุญาตเลขที่ [เลข] · อัปเดต [วันที่]